Go to National Library of New Zealand Te Puna Mātauranga o Aotearoa Go to Te Ao Hou homepage
No. 32 (September 1960)
– 30 –

TE AO TAWHITO: KA TAHURI

Tera tetahi kainga ko Mokai-te-Ure te ingoa, kei te taha hikuwai o te Moana o Taupo.

Nga hapu o tenei wahanga o Tuwharetoa ko Te Kohera Wairangi, ko Haa, ko Tarakaiahi Whaita, ko Parekawa.

Ina tona korero “Ko Tuaropaki te Maunga, ko te Kohera te hapu, ko te Paerata te tangata.” Ko nga Paerata enei o te pakanga ki Orakau a Rewi Maniapoto.

Ko te whare runanga ko Pakahe.

Ko te oranga nui o nga tangata o Mokai, na roto mai i nga mahi mira rakau a te kamupene “The Taupo Totara Timber Company”.

I te wa e nui ana nga rakau tino nui te mahi me te ora hoki o te tangata.

He tini nga iwi o te motu i whakaeke ki tenei marae, i nga hui nunui, me nga tangi mate.

Ko te Kaupapa whakahaere o enei hui, penei na:—

Whakaroputia ai nga tangata mahi, he putia etahi, he kuki etahi, he weita etahi.

He pirihimana ano to te marae, i raro i te mana kaunihera, hei whakatikatika i nga mahi o te marae.

Kaore he paamu hei whakawhirinakitanga atu mo to miiti. Haere tonu ai nga tangata ki te koraha ki te hopu poaka a ki te hopu kau puihi.

Te whakatakoto kai, kaore he rereketanga o te parakuihi, te tina, te kai o te ahiahi, me te hapa, kai hangi, me etahi atu kai runga ki nga tepu katoa.

Te powhiri i nga ope eke mai ma te Ruahina Reweti raua ko te Moana Papanui.

Ko nga kaumatua ko Paerata, ko Tuiri Takiwa, ko Hapu Te Kohika, ko Nguha Huirama, ko Pukerau te Kupu, ko Hakopa Te Hiko, ko Ha Moetu, ko Toriwai Wereta.

Haruru ana te marae, mau ana te wehi me te ihi.

I te po ko nga tangata whenua ki tetahi taha o Pakake ko te manuhiri ki tetahi.

He karakia te mea tuatahi, ko nga mihi ko nga whai korero, i muri iho ko nga mahi ngahau a te rangatahi tae atu ana ki a Koopu i te ata. Hei te hokinga o nga iwi ka whakakiia nga waka ki te kai hei oranga ki te huarahi.

Kei te mokemoke a Pakake i tenei ra. Kua kore he mira mahi rakau, kua ngaro nga kaumatua, kua korara nga uri i te whainga i nga mahi o te motu hei oranga mo nga tinana.

Tu kotahi ana te whare, te ohaki tauira, hei pupuri i nga tikanga. E koro, Pakake, tena koe. Kua tahuri te ao tawhito.