Go to National Library of New Zealand Te Puna Mātauranga o Aotearoa Go to Te Ao Hou homepage
No. 13 (December 1955)
– 4 –

TE AO HOU

I TENEI WA O te tau kei te whakaangaanga te tokomaha o te tamariki me o ratou matua me whai ranei i te hohonutanga atu o te matauranga me huri ake ranei ki nga mahi moni. Tena ano etahi tamariki kamakama ki nga mahi o te kura engari no te whanau tokomaha a itiiti noa ake nei te oranga me pehea me tuku ki te ako i nga mahi a ringa, ki nga mahi ranei a te hinengaro?

He whakaaro uaua rawa atu enei ki te whakatau. Kei te piki te tokomaha ia tau ia tau o te iwi Maori kei te whai i te hohonutanga atu o te matauranga. Kei te puta nga mihi mo te pai o nga tamariki Maori kei te whakaakoako ki nga mahi a ringa. Kei tenei putanga o Te Ao Hou ka kite iho koutou ka nui te takatu o nga taitamariki kei nga Whare Wananga o Te Motu.

Ko te take nui e whakaangaanga nei nga matua ki te whakamomori kia tutuki a ratou tamariki ki te hohonutanga o te matauranga ko te iti rawa o te nekenga atu o nga utu mahi i nga mahi noa nei. Ma koutou tonu ra e titiro ko nga tangata i whiwhi ki te matauranga. Pakeha. Maori ranei ko ratou ano o ratou na rangatira, ara ke noa atu to ratou na whiwhi, otira chara i te mea ko te moni te mea nui. Ina nga motoka i whanau noa mai? Kaore na te matauranga o te tangata i ata waihanga. Waihoki me waiho ma te Pakeha anake e waihanga nga taonga nunui o te ao, nga piriti, nga manu rere rangi nga aha noa nga aha noa? Ma te aha e haeretahi ai te Pakeha raua ko te Maori ki te kore e eketia nga taumata o te matauranga e te Maori.

Tera ano etahi amuamu ka whiwhi te Maori i te matauranga ka takahia tana taha Maori. Ina a Ngata a Te Rangihiroa me etahi ake i whakamahia o ratou na matauranga hei awhina i te iwi. Ina nga hua o ratou na matauranga ko nga ture marae ko nga ahuwhenua me nga aha ake me nga aha ake ko te motu katoa i whiwhi.

Kei te whiwhi katoa te tangata i te matauranga engari ko etahi na to ratou na manawanui a na te whakamomori hoki o nga matua ka tutuki ki te hohonutanga atu o te matauranga.

He nui nga takaihatanga kei te aroaro o nga tamariki e whai ana ki te hohonutanga o te matauranga. He uaua te whiwhi kainga noho ki nga taone kei reira nga Whare Wananga me nga wahi hei whakaakoakotanga i nga mahi a ringa engari he tokoiti nei te hunga e uru ki aua whare na reira ko te tumanako me kore e watea he ruma o nga whare o te hunga kei nga taone e noho ana Pakeha Maori mo etahi o nga tamariki Maori e whai nei i te hohonutanga o te matauranga. Hei nga kainga tonu e manaaki paitia ai aua tamariki motemea he tauhou te nuinga o ratou ki nga taone nunui a e tika ana kia whai tangata hei tohutohu atu i a ratou. Ehara i te mea ma te hunga anake e mahi ana ma te Kawanatanga e manaaki aua tamariki engari ma te katoa noa iho. Kei te Tari Maori te rarangi ingoa o nga tamariki nei.