Go to National Library of New Zealand Te Puna Mātauranga o Aotearoa Go to Te Ao Hou homepage
No. 1 (Winter 1952)
– 20 –

He Korero mo te
Mata me te Paura

Tetahi. Muri rawa iho ka tae mai a Kapene Kuki ki tenei motu. Ka tu tona kaipuke ki Turanganui-o-Kiwa. Katahi ka hoe tona poti ki uta, he haere nana ki te hoko kai ma ratou ko ana heramana. Katahi ka whakatika mai nga tangata o taua whenua he patu i a ratou ko ana heramana ki a ratou taiaha, meremere, tokotoko, huata. Katahi ia ka mea ki ona tangata:— ‘Me hoki tatou ki te kaipuke, kei mate tatou.’ Ka mea a Kapene Kuki, he kainga kai kore taua kainga, he tangata tonu pea te kai a nga tangata o tena whenua. (Nana noa tenei i whakaatu mai ki nga tangata i etahi kainga i muri iho.) Na reira i huaina ai e ia te ingoa, o tera whenua ko ‘Kokorutanga Kai-kore’. Katahi ka rere tona kaipuke, tu rawa atu i Uawa, ka kite ia i a te Whakatatareoterangi. Katahi ia ka mea atu:— ‘Tatare! Tatare! Homai he kai.’ Katahi ka tukua te tahua kai ki a ia. No reira te ki a Kapene Kuki:— ‘Tatare! Tatare te rangatira.’ Katahi ka hoatu e Kapene Kuki ki a te Whakatatareoterangi ko te kakahu hanara, ko te pu whakatangi mai tawhiti, ko te kaho paura, me te mata kahupapa. Ka mea atu a Kapene Kuki kia taraitia te pupuhi i te pu. Katahi ka purua, ka whakapiria ki te paparinga, katahi ka puhia. No te pakunga he ohomauri anake; taia ana te pu ra ki runga ki te kohatu, whati tonu atu, whiua atu hoki ki te wai. Katahi ka wahia te kaho paura. Na, ka kitea nga paura o roto kiia ana he pua korau. Katahi ka taraia te waerenga, ka oti; ka maroke ka tahuna ki te ahi, katahi ka ruia. Katahi ka hari, ka whakatauki te tangata i reira:— ‘Katahi ano ka ora nga wahine me nga tamariki, ka ngaro hoki te kopura-kai ki te whenua.’ Ka mea etahi:— ‘Ana! E tama, he aha koa i kiia ai. He rawe ake nei.’ Katahi ka ua te ua; ka mea te tangata:— ‘Katahi ano te puiaki mo te pua i ruia nei.’

– 21 –

Ko te mata ka hangaia hei toki hangaia, whakakoi rawa te mata, whakanoho rawa ki runga ki te kakau pai. Katahi ka haere te rongo o te toki a Whakatatareoterangi ki nga iwi katoa. Katahi ka huihui ki te matakitaki. Ka whakamatauria taua toki ki tana kai, ki te rakau. No te whiunga atu kite rakau, anana! Ka humene mai te wahi i whakakoia! Katahi ka mea te iwi nui tonu:—‘E! he kore kaore i tahuna ki te ahi! Me i tahuna ki te ahi katahi ka pakeke.’ Ka mea te nuinga:—‘He tika! Mahia mai he wahie. Hei te wahie mata, kia roa ai te kaanga, kia pakeke ai te toki nei.’ Katahi ka tahuna he ahi, ka ka, ka toroa ki runga ki te ahi; anana! kihai i roa ka tere! Katahi ka karanga te tangata:— ‘Kapea ki tahaki! Me ata whiriwhiri marie he tikanga mo te toki nei.’ He tokomaha nga tangata i whakatika ki te kape ki te kape ki tahaki; he nui hoki a ratou rakau ki te kape. No te kapenga rnai, motu ke, motu ke. Katahi ano ka pae ki te tahataha ki te mahue, ki te whakarere. Ka tutuki hoki ki tona tutukitanga a te kuare.